Siyəzəndə zibillik poliqonu ətrafında müşahidə olunan çoxsaylı yırtıcı quşların görüntüləri sosial şəbəkələrdə geniş müzakirələrə səbəb olub.
Maraq və təşviş doğuran həmin görüntülərlə bağlı Shimal.News-a Canlı Sistemlərin Tədqiqi İnstitutunun əməkdaşı, biologiya elmləri doktoru Tahir Kərimov açıqlama verib.
Onun sözlərinə görə, görüntülərdə əks olunan quşlar Ağbaş kərkəslərdir.
"Ağbaş kərkəslər yayıldıqları ölkələrdə oturaq növdür. Yəni, bunlar məskunlaşdığı ərazilərdən kənara ancaq yem axtarmaq üçün yerdəyişmə edirlər. Məsələn Böyük, Kiçik Qafqazda, Talışda yuvalayan Ağbaş kərkəs 100 km məsafəyə qədər köç edib özünə yem axtarır. Bu quşlar təşkil olunma formasına görə sürü şəklində yaşayan, sosial davranışa malik quşlardır. Yəni koloniya şəklində, düşərgə halında yuvalayır, yuvalamadan sonra düzənliklərə, ətraf ərazilərə yerli köçmələr edərək yem axtarırlar.
Siyəzən ərazisində qeydə alınmış Ağbaş kərkəs sürüsü Xəzər sahili boyu miqrasiya yolunu istifadə edib. Bu yol ilə hər il milyonlarla su və quru quşları payız köçündə Şimaldan Cənuba, yaz köçündə isə Cənubdan Şimala miqrasiya edirlər. Həmin qeydə alınmış kərkəs sürüsü Azərbaycanda oturaq yerli populyasiya deyil. Heç vaxt Xəzər sahili boyu Ağbaş kərkəsin sürü halında miqrasiyası qeydə alınmamışdır. Belə ki, yerli ekoloji təşkilatların bu barədə məlumatı yoxdur".
Bioloq bildirib ki, qeydə alınan 100-150 fərddən ibarət bu sürünün miqrasiyasının bir neçə səbəbi ola bilər.
"Birincisi, həmin sürü İran, Ərəbistan yarımadasında məskunlaşmış Ağbaş kərkəs populyasiyasıdır. Çox güman ki, Yaxın Şərqdə baş verən münaqişələr onların yaz dövründə Şimala miqrasiyasına təkan vermişdir. Şimala miqrasiya dedikdə Böyük Qafqaz və Dağıstan Kalmikiya ərazisi nəzərdə tutulur. Ola bilsin ki, məskunlaşdığı ərazidə kifayət qədər yem tapa bilməyən həmin populyasiya Böyük Qafqazın şimal ətəklərində yem axtaracaqlar.
Belə ki, may ayından başlayaraq mal-qara dağ yaylaqlarına aparılır. Həm yolda, həm də yaylaqlarda aparılan mal-qara fərdlərindən çox sayda tələfat olur. İkincisi isə Kalmikiyada sayqakların nəsilvermə dövründə baş verən bala tələfatını kərkəslər hiss edərək həmin ərazilərə uçuşlar edir və ölmüş heyvanlarla yemlənir".
Bəs sözügedən miqrasiya hər il baş verir mi?
"Heyvandarlığın inkişaf etdiyi Böyük Qafqaza Xəzər sahili boyu ilə həyata keçən miqrasiyanı dəqiqləşdirmək üçün radiotelemetriya və yerli ekoloji təşkilatların, oreontoloqların prosesi izləməsi kimi bir neçə üsuldan istifadə etmək mümkündür", - deyə Tahir Kərimov bildirib.
