Şeyx Cüneydin türbəsi Qusar rayonunun Həzrə kəndinin girişindən 100 metr məsafədə yerləşir. Şeyx Cüneyd Səfəvi şeyxlərindən və Ərdəbil hökmdarlarından biri idi. Müasir Azərbaycan, Ermənistan, İran, İraq və Əfqanıstan ərazilərini əhatə edən keçmiş Səfəvi dövlətinin qurucusu Şah İsmayılın babasıdır.
Şeyxin dəfni ilə bağlı bir əfsanə var. Ona əsasən, şeyx öldüyündə cəsədini dəvənin üstünə qoyub və dəvənin sərbəst buraxılmasını vəsiyyət edir və dəvə harda otursa orada dəfn edilməyini istəyirdi. Davamçıları bunu əməl etdilər. Dəvə Həzrə kəndi yaxınlığındakı meşəlik ərazidə dayandı. Ancaq şeyxin yaxınları, bu yerin ona layiq olmadığını hesab etdilər. Ərazidən uzaqlaşaraq dincəlməyə qərar verdilər, ancaq oyananda dəvəni tapa bilmirdilər. Heyvan Həzrənin yaxınlığında tapıldı və oradan yenə uzaqlaşdırıldı, lakin bu hadisə bir neçə dəfə təkrarlandı. "Sonra buranın bir növ sirli yer olduğunu anlayıb, şeyxi Həzrənın yaxınlığında dəfn etmək qərarına gəldilər", - türbənin baxıcısı Məhrubə Kərimova Sputnik Azərbaycan saytına açıqlamasında deyib.
Türbənin əsas girişinin sağ tərəfində ərəb dilində bir divar yazısı var:
"...kəramət sahiblərinin sultanı, yetişmiş və bəyənilmişlərin rəhbəri, ariflərin rəisi, düz yolla gedənlərin yol göstərəni, təriqət məsləkində vahid yol saçmış həqiqət məmləkətlərinin sahibi, öz fəziləti ilə eyni məslək istəyənlərin müridi, kainatın sahibi, öz fəziləti ilə dövlətli olan Sultan Şeyx Cüneyd Səfəvinin-Allah onun qəbrini işıqlandırsın və şəhid olduğu yeri haqq eləsin-qəbri üzərində doqquz yüz əlli birinci ilin axırlarında tikilməsinə müvəffəq olmuşdur".
Sovet hakimiyyəti dövründə tarixi abidəni bir neçə dəfə bərpa etmək cəhdləri olub, lakin heç bir iş görülməyib. 2006-cı ildə türbə yenidən qurulub.
Mənbələr:
● Саламзаде, А. В. (1964). Архитектура Азербайдана XVI-XIX вв. Баку: Издательство Академии наук Азербайджанской ССР.
● Газета “Вышка” № 44 (19636) от 3 ноября 2006 года
● https://az.sputniknews.ru/culture/20180401/414670234/mavzolej-shejh-dzhunejd-
gusar.html
● AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI MƏSCİDLƏRİNİN ENSİKLOPEDİYASI. İran
İslam Respublikasının Azərbaycandakı Səfirliyinin Mədəniyyət Mərkəzi. Bakı,
2001.
