Heydər Əlirza oğlu Əliyev 10 may 1923-cü ildə Naxçıvan şəhərində anadan olub.
Ulu öndər Naxçıvan Pedaqoji Texnikumunda təhsil alıb, sonra isə indiki Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetinə daxil olub, İkinci Dünya müharibəsi başlanmasına görə təhsilini bitirə bilməyib. Əliyev 1957-ci ildə indiki Bakı Dövlət Universitetinin tarix fakültəsini bitirib.
Heydər Əliyev 1944-cü ildə dövlət təhlükəsizliyi orqanlarında işə qəbul olunub. 1967-ci ildə isə Azərbaycan SSR Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin sədri təyin edilib. Həmin il ona general-mayor rütbəsi verilib. O, 1982-ci ildə SSRİ Nazirlər Soveti sədrinin birinci müavini vəzifəsinə təyin olunub.
Heydər Əliyev 1991-1993-cü illərdə Azərbaycan Respublikası Ali Soveti sədrinin müavini kimi çalışıb. O, 15 iyun 1993-cü ildə Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri olub, həmin ilin iyun ayının 24-dən isə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin səlahiyyətlərini həyata keçirməyə başlayıb. Heydər Əliyev 1993 və 1998-ci illərdə Azərbaycanın Prezidenti seçilib.
Ümummilli lider 12 dekabr 2003-cü ildə ABŞ-nin Klivlend şəhərində xəstəxanada vəfat edib, 3 gün sonra Bakı şəhərində Fəxri xiyabanda dəfn edilib.