Qırmızı qəsəbə Qubada, Qudyalçayın sol sahilində yerləşir. Bu qəsəbə postsovet məkanında (digər mənbələrdə - dünyada) dağ yəhudilərinin kompakt yaşadığı yeganə yerdir. Qırmızı qəsəbəyə bəzən “Kiçik İsrail” və yaxud “Qafqaz Yerusəlimi” də deyirlər.
Qəsəbənin salınma tarixi XVII əsrin sonu XVIII əsrin əvvəllərinə aiddir. Bu qəsəbənin salınması dağ yəhudilərinin məskənlərinin Nadir şahın ordusu tərəfindən dağılması və icma üçün yeni bir yer axtarılması ilə bağlıdır. Sonralar dağ yəhudiləri qırğınlardan və quldurlardan müdafiə üçün qubalı Fətəli xanın atası Hüseynəli xana üz tuturlar. Hüseynəli xan yəhudilərə burada torpaq ayıraraq onların təhlükəsizliyinə zəmanət verib.
Onların Qubaya kütləvi köçməsi isə XIX əsrin birinci yarısında baş verdi. “Yəhudi Qəsəbəsi” 1926-cı ildən (digər mənbələrdə 1933-cü ildən) “Qırmızı Qəsəbə” adlandırılmışdır. Hazırda Qırmızı Qəsəbə, demək olar ki, yalnız dağ yəhudilərindən ibarətdir.
İnqilabdan əvvəl qəsəbənin əhalisi, əsasən, xırda alver, sənətkarlıq, kəndlərdə biçinçilik və başqa kənd təsərrüfatı işləri ilə məşğul olurdular. Onların ənənəvi məşğuliyyəti isə əkinçilik, xırda ticarət, toxuculuq və sənətkarlıq olmuşdur.
1887-ci ildə burada yayılan tif xəstəliyi bir çox insanların ölümünə səbəb oldu.
1894-cü ildə Qubanın mərkəzini Qırmızı qəsəbə ilə birləşdirən tağlı Qudyalçay körpüsü salındı. Həmin körpü Rusiya İmperatoru III Aleksandrın əmri ilə inşa olunmuşdur.
1917-ci ilə qədər burada 13 sinaqoq fəaliyyət göstərib.
1832-ci ildə əhalinin sayı 2671 nəfər olmuşdur. 1989-cu il ümumittifaq əhali siyahıyaalınmasına görə, burada 4524 nəfər yaşayırdı. 2009-cu ilin rəsmi məlumatına əsasən, Qırmızı Qəsəbənin əhalisi 3252 nəfər təşkil edib.
[caption id="attachment_28504" align="alignnone" width="640"]
Photo Shimal.News[/caption]
İstinad edilən mənbələr:
