Xucbala kəndi Quba rayonunda, Qusar maili düzənliyində yerləşir.
Kəndin keçmiş adı “Yuxarı Xuc” olmuşdur. Oykonim “Xuc” (qıpçaqların kuç tayfa adı) və “bala” (kiçik) komponentlərindən düzəlib və “kiçik Xuc kəndi” mənasındadır. Buradakı “bala” komponenti yaşayış məntəqəsini Quba rayonundakı “Orta Xuc” və “Aşağı Xuc” kəndlərindən fərqləndirmək məqsədilə bu cür adlandırılmışdır.
Kənddə Xucbala nekropolu və Qartal təpəsi var. Burada Xucbala abidələri kimi tanınan erkən orta əsrlərə aid yaşayış yeri də mövcuddur. Arxeoloji qazıntılar zamanı kəndin şimal-şərqində 12 metr qalınlıqda mədəni təbəqə aşkar edilmişdir. Həmçinin burada qara və çəhrayı rəngli kəsmə xətlər və yonma bəzəklərlə, dərin cızmalarla naxışlanmış gil qab qırıqları, daş məmulatı, heyvan sümükləri və Sasani hökmdarı I Qubadın (489-531) adından kəsilmiş gümüş dirhəm tapılmışdır.
XX əsrin əvvəllərində burada yaşlı əhalinin savadlandırılmasına təşəbbüs göstərmək məqsədilə savad kursları və qiraətxanalar açılmışdır, Bakıdan və başqa şəhərlərdən Qubaya müəllimlər dəvət edilmişdir.
Xucbala kəndində 1886-cı ildə 495 nəfər yaşayıb. 2009-cu ilin rəsmi məlumatına əsasən, kəndin əhalisi 1480 nəfər təşkil edib. Sakinlər, əsasən, heyvandarlıq və bağçılıqla məşğuldurlar.
İstinad edilən mənbələr:
