Azərbaycan tarixində elə adlar var ki, onlar təkcə bir insanın taleyini yox, bir xalqın mübarizə ruhunu təcəssüm etdirir.
Shimal.News xatırladır ki, Mirzə Dövlət oğlu Vəliyev də məhz belə qəhrəmanlardan biridir — Qusarın dağ kəndlərindən çıxıb Avropanın döyüş meydanlarında əfsanəyə çevrilmiş bir igid.
1923-cü ildə Qusar rayonunun Yuxarı Ləgər kəndində doğulan Mirzə adi bir kəndli ailəsində böyüyüb. O illərdə sərt dağ həyatı uşaqlara erkən yaşdan dözüm, intizam və zəhmət öyrədirdi.
Mirzə də həmin mühitin övladı idi. O, erkən yaşda əməksevərliyi ilə seçilirdi, fiziki cəhətdən güclü və səbirli idi, kənd həyatının çətinliyi isə onu sərtləşdirmişdi. Bu xüsusiyyətlər sonradan onun döyüş yolunda taleyini müəyyən edən əsas amillərə çevrildi.
1941-ci ildə İkinci Dünya Müharibəsi başlayanda Mirzə Vəliyev tərəddüd etmədən orduya yazıldı. O, Sovet ordusunda tank əleyhinə topçu kimi xidmət etməyə başladı.
Ölüm hər zaman yaxın idi. O, düşmən tanklarını yaxın məsafədə vurmalı, ağır artilleriya altında mövqeyi qorumalı və əks-hücumların qarşısını almalı idi.
Mirzə Vəliyev bir çox böyük döyüş əməliyyatlarında iştirak edib. Onların arasında Qafqaz müdafiəsi, Dnepr–Karpat əməliyyatı, Belqradın azad edilməsi və Macarıstan istiqamətində ağır döyüşləri misal çəkmək olar.
Hər bir cəbhə onun üçün yeni sınaq idi. Amma Qusardan gəlmiş bu gənc əsgər geri çəkilməyi yox, irəli getməyi seçirdi.
Əfsanəyə çevrilən an Macarıstanın Vasad kəndi yaxınlığında baş verdi. 1944-cü ilin noyabrda alman ordusu güclü tanklarla sovet mövqelərinə hücuma keçdi. Hədəf aydın idi — müdafiə xəttini yarmaq.
Mirzə Vəliyevin top heyəti ağır atəş altında düşür və ancaq o sağ qalır. Lakin qusarlı balası geri çəkilmir və təkbaşına topu idarə etməyə başlayır. Düşmən tankları bir-bir yaxınlaşdıqca sıradan çıxarılır və sovet mövqeləri xilas olur. Bu, sadəcə döyüş deyildi — bu, bir nəfərin bütöv bir hücumu dayandırması idi. Mirzə Vəliyev həmin döyüşdə 6 noyabr 1944-cü ildə həlak olur və döyüş meydanında dəfn edilir. Ölümündən sonra misilsiz igidliyə görə ona Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adı və medallar verildi.
Yaddaşlarda yaşayan Mirzə Vəliyev bu gün təkcə tarix kitablarında deyil, həm də Qusarda ehtiramla yad edilir.
