Həsənqala kəndi Xaçmaz rayonundan 17-km şimalda, Samur-Dəvəçi ovalığında yerləşir və üç tərəfdən meşə ilə əhatə olunur.
Kəndin adı Qusar rayonunun ərazisindəki eyniadlı qədim qalanın adından yaranmışdır.
Xaçmazın Həsənqala kəndini Qusarın Həsənqala kəndindən gəlmiş sakinlər salmışlar. Qədimdən əhali bu iki kəndi yaylaq və qışlaq kimi istifadə edirdi. Məhz buna görə Qusardakına “Yuxarı Həsənqala”, Xaçmazdakına isə “Aşağı Həsənqala” deyirdilər. Yayı Yuxarı Həsənqalada, qışı isə Aşağı Həsənqalada keçirirdilər.
Həmçinin 1920-1930-cu illərdən bu kəndə Qubadan, Şabrandan ailələr köçməyə başlayıb. Bunun səbəbi isə kəndin şəraitinin əlverişli olmasıdır.
Ehtimal olunur ki, Türkiyənin Ərzurum vilayətinin “Hasankale” adlı ərazisi ilə bu kəndin əlaqəsi var. Deyilənlərə görə, qədimdən türk tayfalarının bir hissəsi “Hasankale” ərazisindən bu kəndə köç etmişdir. Və ya əksinə, əhali bu kənddən Ərzuruma köçmüşdür və beləliklə, ərazi “Hasankale” adlandırılmışdır.
Kənddə iki kurqan var: Təpə pir kurqanı və Həsənqala təpə kurqanı. Burada, həmçinin tunc dövrünə aid yaşayış məskəni mövcuddur.
Kənddə qədimdən güləş yarışmaları keçirilirdi. Bu yarışlara qonşu kəndlərdən pəhləvanlar gəlib yarışlarda iştirak edirdilər. Yarışın qalibinə xonçalar hədiyyə edilirdi. Həmçinin kənddə at yarışları da keçirilirdi.
1985-ci ildə burada Həsənqala kənd məktəbi fəaliyyətə başlayıb.
1914-ci ilin “Qafqaz təqvimi”ndə əhalinin siyahıyaalınması məlumatına əsasən, Həsənqala kəndində 632 nəfər yaşayırdı. 2009-cu ilin statistik məlumatlarına əsasən, kəndin əhalisinin sayı 1678 nəfər idi. Əhali, əsasən, əkinçilik, maldarlıq, toxumçuluq, bağçılıqla məşğul olur.
