Qubada 2100-2200 metr yüksəklikdə yerləşən Xınalıq kəndi Azərbaycanın ən yüksək yaşayış məntəqəsidir. Lakin eyni zamanda o, başqa bir ada layiq görülə bilər.
“Minval.az”ın məlumatına görə, bu dağ kəndində demək olar ki, evlənəcək gəlin yoxdur. Yerli cavan kişilər evlənməyə qız tapa bilmədiklərini deyir.
Ağsaqqal Şabanov Yusifin sözlərinə görə, kənddə təxminən 40 subay kişi var, lakin heç kim onlarla ərə getmək istəmir. Digər kəndlərdən olan qızlar Xınalıqda yaşamaq istəmirlər.
“Bunu görən kişilər başqa kəndlərdən gəlin qaçırmağa başladılar (gülür). Son bir ildə üç-dörd qız qaçırdılar. Amma gənclər yalnız bizim rayondan olan qızlarla deyil, digər rayonlardan da qızlarla evlənirlər,” – deyə yaşlı müsahib bildirir.
Yerli qızlar bu çətin şəraitdə yaşamaq istəmirlər. Dağlarda yalnız 5 ay isti olur, o da gündüzlər. Bir çox xınalıqlıların evlərində qaz, isti su, internet yoxdur. Odun da tapılmır ki, sobanı yandırmaq üçün istifadə etsinlər. Yerli sakinlər yay boyu heyvan peyinindən kərpiclər hazırlayaraq onları qurudurlar.
Peyin kərpiclərin olmaması xınalıqlıların acından və soyuqdan ölməsi deməkdir. Bu ağır işi həm qadınlar, həm də kişilər yerinə yetirməlidirlər. Qadınlar isə belə yaşamaqdan yorulublar. Buna görə də onlar kənd mərkəzlərindən olan kişilərə ərə getməyi və ya heç olmasa Xınalıqdan daha aşağıda yerləşən kəndlərə köçməyi üstün tuturlar. Orada hava şəraiti daha mülayimdir və yaşamaq asandır.
“Keçən il bizdə 8 toy olub, halbuki əvvəllər hər il azı 30 cütlük evlənirdi,” – deyə yerli sakin şikayətlənir.
Bu gün Xınalıqda əsasən yaşlı nəsil yaşayır. Kişilər iş axtarışında buradan çıxıb gedirlər. İllər keçdikcə cavanların sayı getdikcə azalır.
Yerli sakin Gülnarə xanım oğlunu evləndirib, qızını da ərə verib. Oğlu, gəlini və bir yaşlı nəvəsi birlikdə onlarla yaşayır, qızı isə Quba şəhərinə köçüb. O, deyir ki, dağlarda yaşamaq çətindir. Dövlət Turizm Agentliyi onların evini təmir edib və mebel hədiyyə edib ki, insanlar evlərini tərk etməsinlər. Tezliklə əvvəllər tövlə kimi istifadə olunan birinci mərtəbədə tualet quraşdırılacaq. Bir çox evlərdə hələ də kanalizasiyanın olmaması səbəbindən sakinlər uçurumun üstündə tualet tikib. Bu, sanki bir növ ekstremal sanitar qovşağıdır.
Yerli qadınlar deyir ki, kişilər onları turistlərin israrlı diqqətindən qorumağa çalışırlar. Kənd qonaqpərvərliyi ilə tanınsa da qonaqları adətən yalnız kişilər qarşılayıb yola salırlar. Kişilər qonaqlara süfrə açır, axşam isə süfrədə onlara yerli araq təklif edirlər. Qadınlar, xüsusən də gənc xanımlar yad insanların gözünə görünməməyə çalışırlar.
