Qəbələnin Qala ərazisində aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı saray tipli ictimai binanın qalıqları üzə çıxarılıb. Arxeoloqlar tikilinin miqyası və memarlıq xüsusiyyətlərinin onun adi yaşayış evi olmadığını göstərdiyini bildirirlər.
Bu barədə AMEA-nın Arxeologiya və Antropologiya İnstitutunun İslam dövrü arxeologiyası şöbəsinin müdiri, professor Qafar Cəbiyev məlumat verib.
Aşkar edilən binanın bünövrəsi iri blok və mədən daşlarından inşa olunub. Divarın təxminən 20 metrlik hissəsi tədqiq edilib və onun qazıntı sahəsindən kənara doğru davam etdiyi müəyyənləşdirilib.
Professorun sözlərinə görə, divar qalıqları xronoloji baxımdan daha erkən dövrə aid ola bilər. Aşkar olunan bəzi nümunələr tikilinin VIII əsrdən əvvəlki dövrə aid olması ehtimalını yaradır. Bununla yanaşı, ərazidə sonrakı mərhələlərdə də tikinti işlərinin aparıldığı bildirilir.
Qazıntılar zamanı çoxlu sayda iri saxsı kərpic və kirəmit parçaları tapılıb. Bu, binanın damının kirəmitlə örtüldüyünü göstərir. Ərazidən rəngli, o cümlədən firuzəyi kaşı fraqmentlərinin aşkarlanması isə tikilinin daxili hissələrinin nəfis şəkildə bəzədilmiş ola biləcəyini ehtimal etməyə əsas verir.
Arxeoloqlar qazıntı sahəsində geniş yanıq izləri də müəyyənləşdiriblər. İlkin ehtimala görə, bina hansısa mərhələdə güclü yanğına məruz qalıb. Lakin alimlər qeyd edirlər ki, tədqiqatlar hələ ilkin mərhələdədir və tikilinin dəqiq yaşı ilə funksiyasını müəyyənləşdirmək üçün əlavə araşdırmalara ehtiyac var.
Qafar Cəbiyev bildirib ki, Qəbələdə əvvəlki illərdə də çoxsaylı tikinti qalıqları aşkarlanıb. Lakin onların əsas hissəsi yaşayış evləri və fərdi tikililər olub. Yeni aşkar edilən binanı fərqləndirən əsas xüsusiyyət isə iri platformalar və nəhəng blok daşlardan istifadə olunmasıdır.
Alimin sözlərinə görə, bu xüsusiyyətlər tikilinin ictimai xarakter daşıdığını, hətta ilkin ehtimallara əsasən inzibati məqsədlə istifadə olunan bina ola biləcəyini göstərir. Bununla belə, binanın konkret funksiyası yalnız qazıntılar genişləndirildikdən və tapıntılar kompleks şəkildə araşdırıldıqdan sonra müəyyən edilə bilər.
Aşkar olunan materialların bir qisminin laboratoriyada, o cümlədən radiokarbon analizləri vasitəsilə tədqiq edilməsi planlaşdırılır.
Qeyd edək ki, Qəbələnin Qala ərazisində arxeoloji qazıntılar 1–29 sentyabr tarixlərində aparılır. Tədqiqatların əsas məqsədi tikilinin daha geniş hissəsini üzə çıxarmaq, memarlıq xüsusiyyətlərini və funksiyasını müəyyənləşdirmək, həmçinin abidənin dəqiq xronologiyasını aydınlaşdırmaqdır.
Mənbə: Azərtac
