Quba, Qusar, Xaçmaz, Şəki və Qəbələ kimi turizm istiqamətlərində qonaqların çoxluğu sahibkarlar üçün əlavə gəlir yaratsa da, istirahət qiymətləri və mövsümi sıxlıq müzakirə mövzusudur.
Shimal.News xəbər verir ki, Azərbaycanın şimal və şimal-qərb bölgələri həm təbiəti, həm də istirahət imkanları ilə turistlərin diqqətini çəkir. Lakin turist axınının yerli əhaliyə təsiri birmənalı deyil: bir tərəfdən yeni qazanc imkanları yaranır, digər tərəfdən isə qiymət və infrastrukturla bağlı suallar ortaya çıxır.
Turistlərin çoxluğu yerli əhaliyə nə verir?Qubanın Qımılqazma kəndində yaşayan Firuz İsmayılov evini turistlərə kirayə verərək gəlir əldə edir. Onun sözlərinə görə, evin günlük kirayə qiyməti mövsümdən asılı olaraq 40–70 manat arasında dəyişir. Turistlər kənd sakinlərindən alma, qoz, toyuq və digər kənd təsərrüfatı məhsulları da alırlar. Beləliklə, turizmdən təkcə ev sahibləri deyil, yerli məhsul istehsalçıları da faydalana bilir.
Mövzu ilə bağlı Shimal.News-da dərc olunan materialı oxumaq olar.
Turizm eksperti Samir Dübəndi də bildirib ki, turistlərin bölgələrə səfərləri hotellər, restoranlar, nəqliyyat, kənd təsərrüfatı, yerli məhsul istehsalı və sənətkarlıq sahələrinə müsbət təsir göstərə bilər. Onun fikrincə, əsas məqsəd turist sayını artırmaqla yanaşı, onların bölgədə daha uzun müddət qalmasına və xərclədikləri vəsaitin yerli iqtisadiyyatda qalmasına nail olmaqdır.
Qiymətlər yerli sakinlər üçün əlçatandırmı?Turizmin mənfi tərəfləri ilə bağlı əsas müzakirələrdən biri istirahət qiymətləridir. Turizm eksperti Ceyhun Aşurov daha əvvəl açıqlamasında Qəbələ, Şamaxı, Quba və Qusar kimi populyar istiqamətlərdə qiymətlərin yüksək olmasını yerləşmə imkanlarının məhdudluğu və rəqabətin zəifliyi ilə əlaqələndirib.
2026-cı ilin martında yayımlanan başqa açıqlamada da ekspert uzun tətil günlərində bölgələrə tələbatın artmasının qiymətlərə təsir etdiyini bildirib. Bu vəziyyət həm istirahətə gələnlər, həm də öz bölgəsində istirahət etmək istəyən yerli sakinlər üçün büdcə məsələsini aktuallaşdırır.
Sıxlıq və infrastruktur məsələsiTuristlərin eyni vaxtda müəyyən bölgələrə üz tutması yollarda hərəkətin intensivləşməsi, parklanma yerlərinə tələbatın artması və ictimai məkanların daha çox yüklənməsi kimi problemlər yarada bilər. Bununla belə, araşdırılan açıq mənbələrdə bu problemlərin şimal rayonları üzrə miqyasını göstərən vahid statistika və ya yerli sakinlər arasında keçirilmiş reprezentativ sorğu aşkar edilməyib. Buna görə həmin məsələləri bütün bölgə sakinlərinin təsdiqlənmiş şikayəti kimi təqdim etmək olmaz.
Turizm inkişaf etməli, yerli əhali də faydalanmalıdırMövcud məlumatlar göstərir ki, turizm kənd ailələri və kiçik sahibkarlar üçün əlavə gəlir mənbəyinə çevrilə bilər. Eyni zamanda qiymətlərin əlçatanlığı, infrastrukturun yükü və təbiətin qorunması diqqətdə saxlanılmalıdır.
Turizmin yerli əhali üçün real faydasını qiymətləndirmək üçün sakinlərin, sahibkarların və turistlərin fikirlərini ayrıca öyrənmək, xüsusilə mövsümi qiymət dəyişiklikləri və infrastruktur problemləri ilə bağlı konkret faktları toplamaq vacibdir.
