Qədimdən ləzgilər Şahdağın müqəddəsliyinə inanıb onu "Tanrılar dağı" adlandırırdılar. Həmin vaxt təsəvvürlərə görə Tanrılar Şahdağın başında yığışır, vacib məsələləri orada həll edirdilər. Xalq arasında belə bir inanc var idi ki, 7 dəfə Şahdağın zirvəsinə qalxmaq bir dəfə Məkkəyə getməyə bərabərdir.
Şahdağ Böyük Qafqaz silsiləsinin Qusar rayonu hissəsində yerləşən dağ zirvəsidir. Onun hündürlüyü 4243 m-dir.
Bəzi tədqiqatçılar Şahdağ adını Səfəvi hokümdarı Şah Abbas ilə bağlayırlar. Mənbələrə görə Şah Abbas 1620-ci ildə Cənubi Dağıstana hərbi yürüşü zamanı Böyük Qafqazın Yan silsilənin ən uca dağını Şah dağı adlandırmışdır.
Başqa versiyaya görə, ucalığına, əlçatmazlığına, mənzərələrinin gözəlliyinə görə bir zamanlar ona "dağların şahı" mənasını verən "Şahdağ" adı verilib.
Şahdağ yürüyüşçülərin və alpinistlərin sevimli məkanıdır. Zirvəni 1892-ci ildə ilk fəth edən, rus alpinisti Andrey Pastuxov olub. Bura yalnız qışda qalxmaq mümkündür, çünki bu zaman temperatur 20 dərəcədən aşağı düşür və dağın yamaclarından axan yüz metrlik şəlalələr donur. Nəhəng buz blokların üstü ilə qalxmaq dağın fəthini mümkün edir. Şahdağa dırmaşma marşrutdan asılı olaraq 2-4 gün çəkir.
“Budur, Azərbaycanın ən yüksək zirvələrindən biri - Şahdağ - 4243 m yüksəklikdəki şah dağı. Ətrafında, Yan silsiləsinin yaylasına və dərin dərələr boyunca dağlara enən buludlar var. 2800-3000 m yüksəklikdə buludların dilləri dumana çevrilir, göyə yüksəlir və havada əriyib yox olur. Gün ərzində intensiv qar və qismən buz əriməsindən əmələ gələn müvəqqəti şəlalələr havada sallanır” - azərbaycanlı alim, ictimai-siyasi xadim B.Budaqov söyləyirdi.
2012-ci ildən Şahdağda Azərbaycanın ilk və ən böyük dağ-xizək kurortu fəaliyyət
göstərir.
Mənbələr:
1. Белеев Е. И., Митин Р.З. Земля и Люди. 1972 Стр 177
2. Kərimova S. Qusar, Qusarlılar. Bakı 2011 s 82
3. Легенды природы. Азербайджан URL: http://tjs-caucasus.org/wp-
content/uploads/2015/10/Azerbaijan-RUS-06-2015-WEB.pdf
4. https://www.shahdag.az/az
