top
Gəncə qapıları: Bir tayı Dərbənddə, digəri isə Gürcüstanda
05 may 2025, 14:45
- +

Gəncə qapıları: Bir tayı Dərbənddə, digəri isə Gürcüstanda

1063-cü ildə Şəddadilər dövlətinin hökmdarı Əbüləsvar Şavur, Gəncənin girişində, xarici hücumlardan qorunmaq məqsədi ilə, böyük dəmir qapıların quraşdırılmasını əmr etmişdir.

I Şavurun əmri ilə qapıların bir tayında ərəbcə yazı həkk olunmuşdur. Yazının mətnində deyilir: “Mərhəmətli və rəhimli Allahın adı ilə həşəmətli mövlamız və əmrimiz Seyid Şavur ibn Əl-Fəzl (Allah onun hökmdarlığını uzun etsin) bizə bu qapını Qazi Əbul Fərəc Məhəmməd ibn Abdullanın (Allah onun qabiliyyətini çox etsin) inayəti ilə bu qapını qurmağa əmr etdi. Dəmirçi İbrahim ibn Osmanın Ənqaveyhin işi (hicri 455-ci il)”.

30 sentyabr 1139-cu ildə Gəncədə zəlzələ baş vermişdir. Zəlzələ nəticəsində şəhər tamamilə dağılmışdır. Bundan istifadə edərək, gürcü hökmdarı, I Demetri, Gəncəni qarət etmişdir. Geri dönəndə isə Gəncə qapılarını qənimət kimi özü ilə Gürcüstana aparmışdır.

Bu qapıların Gürcüstana aparılması haqda hekayə var. Deyilənə görə, bir neçə ton ağırlığında olan, bu qapılar zəlzələdən sağ qalan Gəncə sakinləri tərəfindən aparılıb. Onların çoxunun qapının ağırlığı altında öldüyü söylənilir.

Hal-hazırda yazı olan qapı tayı Gürcüstanda, Gelati monastırın cənub divarında yerləşir. Qapının digər tayı haqda isə müxtəlif fikirlər mövcuddur. Gürcüstan SSR Elmlər Akademiyasının əməkdaşlarının sözlərinə görə, qapılardan biri korroziyaya uğrayıb və məhv olub.

Tarixçi İmaddədin Əl-İsfəhaninin əsərində qapı ilə bağlı belə yazmışdır: “Arran hökmdarı Qara Sonqur özünü gəncəlilərə yetirmiş, gürcülərdən intiqam almış, qapını da gətirmiş, yeni Gəncə saldırmış, onu da oraya asdırmışdır“.

Maarifçi Cavad bəy Rəfibəyli “Azərbaycan təsviri sənətin inkişaf tarixi” əsərində qapılar haqda yazlb: “… gürcü çarı I Demetri Gəncə qapısının iki tağını deyil, Gürcüstana bir tağını aparmışdır. İkinci tağ Dərbəndə gedib çıxmış və orada əridilmişdir” (ondan güllə düzəldiyi söylənilir)”.

 

 

 

Son xəbərlər

İqtisadiyyat
Bu gün, 14:00

Payızın çərəzləri bazarda - Qoz, fındıq, şabalıd və badam - VIDEO

Cəmiyyət
Bu gün, 12:54

Şimallı Vətən müharibəsi şəhidlərimizin doğum günüdür

Hadisə
Bu gün, 12:00

Qəbələdə narkotikin təsiri altında olan sürücü həbs olundu

Hadisə
Bu gün, 11:03

Qubada torpaq sürüşməsi baş verib – Yolda çatlar yaranıb

Cəmiyyət
Bu gün, 10:08

Xaçmazda bir küçə unudulub: Sakinlər palçıq içində qalıb - VİDEO

Cəmiyyət
Bu gün, 09:12

Qusarda leysan və sel sularından zərər çəkən 4 fərdi yaşayış evi yenidən tikilir

İdman
Dünən, 18:07

Azərbaycan U-20 millisi Qəbələdə toplanışa hazırlaşır

Hadisə
Dünən, 17:50

Girnədəki gəmi qəzası ilə bağlı saxlanılan Şabran sakini ailəsinə zəng etdi

İdman
Dünən, 17:10

"Şamaxı" 700 manat cərimələndi

İdman
Dünən, 16:01

Qusarlı cüdoçu dünya çempionatında bürünc medal qazandı

Cəmiyyət
Dünən, 15:40

Balakəndə yeni Dövlət Peşə Təhsil Mərkəzi tikiləcək

Hadisə
Dünən, 14:56

Ağdaşda tir tüfəngi ilə yaralanan qadın buraxılıb

Cəmiyyət
Dünən, 14:05

Qusarda sel sularının zədələdiyi yol və körpülər bərpa edilib

Cəmiyyət
Dünən, 13:14

Şimal rayonlarında deputatların oktyabr üzrə vətəndaş qəbulu günləri açıqlanıb

Hadisə
Dünən, 12:24

Ata və oğul yanan avtomobildən xilas edilib

Cəmiyyət
Dünən, 11:32

Qubada "PeşəFest-2026" – Gənclərə peşə seçimi təqdim olunub - VİDEO

Hadisə
Dünən, 11:10

Oğuzda 2 uşaq atası kafedə qəfil öldü

Cəmiyyət
Dünən, 10:30

Bu ərazilərdə yaşayanlar köçürüləcək, kompensasiya veriləcək

Cəmiyyət
Dünən, 09:36

Şəkidən dünya ekranlarına – Turqut İsmayılov Ceki Çanla eyni layihədə

Cəmiyyət
22 sentyabr 2026, 18:04

"PeşəFest" bu dəfə Qubada keçirildi

Kriminal
22 sentyabr 2026, 16:37

Xaçmazda oğurluq edən şəxs saxlanılıb

Hadisə
22 sentyabr 2026, 15:39

Quba-Qonaqkənd yolunda sürüşmə baş verib - VİDEO

Cəmiyyət
22 sentyabr 2026, 15:06

Balakəndə Qafqaz Albaniyasının izləri: 100-dən çox abidə aşkarlanıb

Cəmiyyət
22 sentyabr 2026, 13:41

Kənd təsərrüfatı naziri Şabranda vətəndaşları qəbul edəcək

Oxşar xəbərlər