top
Gəncə qapıları: Bir tayı Dərbənddə, digəri isə Gürcüstanda
05 may 2025, 14:45
- +

Gəncə qapıları: Bir tayı Dərbənddə, digəri isə Gürcüstanda

1063-cü ildə Şəddadilər dövlətinin hökmdarı Əbüləsvar Şavur, Gəncənin girişində, xarici hücumlardan qorunmaq məqsədi ilə, böyük dəmir qapıların quraşdırılmasını əmr etmişdir.

I Şavurun əmri ilə qapıların bir tayında ərəbcə yazı həkk olunmuşdur. Yazının mətnində deyilir: “Mərhəmətli və rəhimli Allahın adı ilə həşəmətli mövlamız və əmrimiz Seyid Şavur ibn Əl-Fəzl (Allah onun hökmdarlığını uzun etsin) bizə bu qapını Qazi Əbul Fərəc Məhəmməd ibn Abdullanın (Allah onun qabiliyyətini çox etsin) inayəti ilə bu qapını qurmağa əmr etdi. Dəmirçi İbrahim ibn Osmanın Ənqaveyhin işi (hicri 455-ci il)”.

30 sentyabr 1139-cu ildə Gəncədə zəlzələ baş vermişdir. Zəlzələ nəticəsində şəhər tamamilə dağılmışdır. Bundan istifadə edərək, gürcü hökmdarı, I Demetri, Gəncəni qarət etmişdir. Geri dönəndə isə Gəncə qapılarını qənimət kimi özü ilə Gürcüstana aparmışdır.

Bu qapıların Gürcüstana aparılması haqda hekayə var. Deyilənə görə, bir neçə ton ağırlığında olan, bu qapılar zəlzələdən sağ qalan Gəncə sakinləri tərəfindən aparılıb. Onların çoxunun qapının ağırlığı altında öldüyü söylənilir.

Hal-hazırda yazı olan qapı tayı Gürcüstanda, Gelati monastırın cənub divarında yerləşir. Qapının digər tayı haqda isə müxtəlif fikirlər mövcuddur. Gürcüstan SSR Elmlər Akademiyasının əməkdaşlarının sözlərinə görə, qapılardan biri korroziyaya uğrayıb və məhv olub.

Tarixçi İmaddədin Əl-İsfəhaninin əsərində qapı ilə bağlı belə yazmışdır: “Arran hökmdarı Qara Sonqur özünü gəncəlilərə yetirmiş, gürcülərdən intiqam almış, qapını da gətirmiş, yeni Gəncə saldırmış, onu da oraya asdırmışdır“.

Maarifçi Cavad bəy Rəfibəyli “Azərbaycan təsviri sənətin inkişaf tarixi” əsərində qapılar haqda yazlb: “… gürcü çarı I Demetri Gəncə qapısının iki tağını deyil, Gürcüstana bir tağını aparmışdır. İkinci tağ Dərbəndə gedib çıxmış və orada əridilmişdir” (ondan güllə düzəldiyi söylənilir)”.

 

 

 

Son xəbərlər

Cəmiyyət
Dünən, 18:18

Sabah Şimalın havası necə olacaq?

Cəmiyyət
Dünən, 18:00

Qusarın küçələri yenilənir

Cəmiyyət
Dünən, 17:51

Quba bazarında qiymətlər necədir?

Cəmiyyət
Dünən, 17:18

Oğuzda küçələr qaranlığa qərq olub

İqtisadiyyat
Dünən, 17:00

Şimalın ən çox və ən az pul xərcləyən rayonları

Cəmiyyət
Dünən, 16:00

Zaqatalada iki it küçüyünü bulaq kənarında atıb getdilər

Cəmiyyət
Dünən, 15:00

Prezidentin təltif etdiyi qubalı: "Atam Qubada imkansız insanlara pulsuz çörək paylayardı"

Cəmiyyət
Dünən, 14:00

Prezident qubalı sədri təltif etdi

Hadisə
Dünən, 13:00

Qubada məşhur restoranda ÖLÜM

Hadisə
Dünən, 12:00

Xaçmazda aptekin qarşısında meyit tapıldı

Cəmiyyət
Dünən, 11:00

Kürd kəndi kömək gözləyir: "Baxan yoxdur"

Cəmiyyət
Dünən, 10:00

Azərbaycanın ən qəribə evi

İdman
Dünən, 09:01

"Şahdağ Qusar"dan iki yeni transfer

Cəmiyyət
24 iyul 2026, 19:06

Jurnalistdən nazirə çağırış: "O məktəbi bağlasanız, kənd də boşalacaq!"

Cəmiyyət
24 iyul 2026, 18:00

Dövlət qulluğunda yeni vakansiyalar açıldı

Cəmiyyət
24 iyul 2026, 17:00

Fuad Nağıyev sabiq məmuru Qubaya rəis təyin etdi

Cəmiyyət
24 iyul 2026, 16:00

Yaşıllıqlara 19 min manatdan çox ziyan dəydi

Hadisə
24 iyul 2026, 15:00

Şəkidə sahibsiz itlərin hücumu: 3 yaralı

Hadisə
24 iyul 2026, 14:00

Oğuzda yanğın törədən şəxs məsuliyyətə cəlb olunub

Cəmiyyət
24 iyul 2026, 13:00

Nabran çimərliyinin acınacaqlı vəziyyəti: Günah kimdədir?

Bütün xəbərlər
24 iyul 2026, 12:00

Oğuzda şəhər ərazisini kim zibilləyir?

Hadisə
24 iyul 2026, 11:00

Bakı-Quba yolunda piyadanın ehtiyatsızlığı ölümünə səbəb oldu

Hadisə
24 iyul 2026, 10:00

Oğuz səhəri yanğınla açdı

Cəmiyyət
24 iyul 2026, 09:00

Quba səmasında qırıcı: MN məlumat yaydı

Oxşar xəbərlər