1918-ci il mayın 28-də yaradılan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (AXC) müsəlman Şərqində ilk parlamentli respublika kimi tarixə düşüb. Azərbaycan Milli Şurasının qəbul etdiyi İstiqlal Bəyannaməsi ilə ölkənin müstəqilliyi elan olunub.
Cümhuriyyətin qurucuları sırasında Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Fətəli xan Xoyski, Əlimərdan bəy Topçubaşov, Nəsib bəy Yusifbəyli, Səməd bəy Mehmandarov, Əliağa Şıxlinski və digər görkəmli ziyalılar yer alıblar. Onların əsas məqsədi azad, demokratik və müstəqil Azərbaycan dövləti qurmaq idi.
AXC dövründə dövlət sərhədləri müəyyənləşdirilib, Azərbaycan dili dövlət dili elan olunub, milli ordu yaradılıb, təhsil və mədəniyyətin inkişafı istiqamətində mühüm addımlar atılıb. Respublika bütün vətəndaşların hüquq və azadlıqlarını təmin edən demokratik idarəetmə prinsiplərinə əsaslanıb.
Lakin cümhuriyyətin fəaliyyəti uzun sürməyib. 1920-ci il aprelin 28-də bolşeviklərin 11-ci ordusunun Azərbaycanı işğal etməsi nəticəsində AXC süquta uğrayıb.
1991-ci ildə Azərbaycan yenidən dövlət müstəqilliyini bərpa edərək AXC-nin siyasi irsini davam etdirib. Uzun illər 28 May "Respublika Günü" kimi qeyd olunsa da, 2021-ci ildə qəbul edilən qanuna əsasən bu tarixi gün "Müstəqillik Günü" adlandırılıb.
