top
Qubanın qeyrəti, Qafqazın taleyi: Əli bəy Zizikski
Video
09 fevral 2026, 17:51
- +

Qubanın qeyrəti, Qafqazın taleyi: Əli bəy Zizikski

Əli bəy Harun bəy oğlu Zizikski Qubanın tarixi şəxsiyyətlərindən biridir. O, 1876-cı ilin noyabrında Quba qəzasının Zizik kəndində anadan olub. Zizikskilər nəsli bölgədə savadlı və nüfuzlu ailə kimi tanınırdı. Atası Harun bəy təkcə torpaq sahibi deyil, eyni zamanda kənd təsərrüfatı və toxumçuluq sahəsində qabaqcıl biliklərə malik, yenilikçi bir şəxs idi.

Əli bəy Sankt-Peterburqda hərbi təhsil alıb və Çar Rusiyası ordusunda xidmət edərək kapitan rütbəsinə qədər yüksəlib. Arxiv sənədlərinə görə, o, rus dili ilə yanaşı ərəb, fars və fransız dillərini də bilirdi. Onun bacısı Umra xanım da Peterburqda ali təhsil alaraq Azərbaycan qadınları arasında tibb sahəsində ilk təhsilli mütəxəssislərdən biri olub.

1917-ci il Fevral inqilabından sonra Əli bəy Zizikski Zaqafqaziya Xüsusi Komitəsi tərəfindən Quba qəzasının komissarı təyin edildi. Onun müavini isə sonralar Sovet Azərbaycanının rəhbəri olacaq Mir Cəfər Bağırov idi. 1918-ci ilin mart-may aylarında Quba və ətraf bölgələrdə baş verən və ermənilərin törətdiyi qırğınlar zamanı Əli bəy yerli özünümüdafiə qüvvələrinin təşkilində əsas rol oynayıb, eyni zamanda Dağıstandan gələn qüvvələrlə əlaqə yaradaraq bölgənin müdafiəsini daha geniş miqyasda qurmağa çalışıb.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə Zizikski parlament üzvü və Bakı qubernatorunun köməkçisi kimi çalışıb. Çəmbərəkənddə onun yaşadığı evin fasadında uzun illər kiril əlifbası ilə "АЗ" Əli Zizikski inisialları həkk olunmuşdu. Bu detal onun şəhər mühitində buraxdığı nadir və simvolik izlərdən biri hesab olunur. Həmin ev sonradan yenidənqurma işləri zamanı dəyişdirilib.

Sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra milli dövlətçilik fəaliyyəti və keçmiş mövqeyi səbəbindən təqiblərə məruz qalan Əli bəy Zizikski 1928-ci ildə həbs edildi. 1929-cu il 18 sentyabr tarixində isə güllələndi.  Onun həyatı təkcə bir hərbçi və siyasətçinin taleyi deyil, həm də Qubadan çıxmış ziyalı bir ailənin bütöv bir dövrün sınaqlarından keçən tarixi faciəsinin simvolu kimi dəyərləndirilir.


Son xəbərlər

Cəmiyyət
Dünən, 17:55

Qubada yola yamaq vurdular, amma dağılan hissə təmirsiz qaldı

Cəmiyyət
Dünən, 16:44

"Şəki Yaylası" faciəsində yeni detal: Qoruyucu ilə bağlı suallar yaranıb

Cəmiyyət
Dünən, 16:00

Xaçmaz və Qubanın bir sıra kəndlərində qaz olmayacaq

Kriminal
Dünən, 15:00

Şabranda vandalizm hadisələri baş verir, qədim qəbirlər qazılır

Cəmiyyət
Dünən, 14:05

Xaçmazda qəhvəyi mərmər bağacığına qarşı maarifləndirici görüşlər keçirilib

İqtisadiyyat
Dünən, 13:10

Şimalın 5 rayonunda neft qaz axtarışı aparılacaq

İqtisadiyyat
Dünən, 12:10

Prezident Administrasiyasının əməkdaşı Xudatda baxış keçirib

Cəmiyyət
Dünən, 11:28

Xaçmazda bu yolda 8 kilometr məsafəni qət etmək 40 dəqiqə çəkir

Cəmiyyət
Dünən, 10:42

Zaqatalada şəhid ailəsi ziyarət edilib, sakinlərin müraciətləri dinlənilib

Cəmiyyət
Dünən, 10:00

Şimallı igid şəhidlərimizin doğum günüdür

Hadisə
Dünən, 09:30

Qubada iki avtomobil toqquşdu – FOTO

Cəmiyyət
13 sentyabr 2026, 10:19

Qaxın dağlar qoynunda gizlənən qədim kəndi – Sarıbaş

İdman
12 sentyabr 2026, 18:02

Xaçmazda kənd stadionu yenilənərək istifadəyə verildi

Cəmiyyət
12 sentyabr 2026, 17:20

Qubada II LCOY Azərbaycan 2026: Milli Gənclər Bəyanatı hazırlanır

Cəmiyyət
12 sentyabr 2026, 16:10

Qubada işıqfor sonrası tıxac: Sürücülər problemin həllini belə görür

Cəmiyyət
12 sentyabr 2026, 15:52

Xudatda yeni istiqamət lövhələri quraşdırılır

Cəmiyyət
12 sentyabr 2026, 15:35

Qubadan olan Milix Yevdayevə yüksək dövlət ordeni təqdim edildi

Cəmiyyət
12 sentyabr 2026, 14:44

Zaqatala xəstəxanasında yanğın təlimi keçirildi

İqtisadiyyat
12 sentyabr 2026, 13:54

Zaqataladakı heyvan bazarlarının fəaliyyətinə icazə verildi

İdman
12 sentyabr 2026, 12:53

"Qəbələ" Gəncədə, "Şamaxı" Sumqayıtda – Premyer Liqada 5-ci tur

Cəmiyyət
12 sentyabr 2026, 11:52

Qubada dağ yəhudiləri 5787-ci ili qarşılayırlar – Roş ha-Şana qeyd olunur

İdman
12 sentyabr 2026, 11:12

"Zaqatala"dan qonaqlara 3 cavabsız qol – VİDEO

Cəmiyyət
12 sentyabr 2026, 10:24

İsmayıllıdan olan şəhid leytenant Elnur Səmədovun döyüş yolu

Cəmiyyət
12 sentyabr 2026, 09:18

Qusarda dövlət bayraqlarına 12 min manatdan çox pul xərclənəcək

Oxşar xəbərlər