top
Qubanın qeyrəti, Qafqazın taleyi: Əli bəy Zizikski
Video
09 fevral 2026, 17:51
- +

Qubanın qeyrəti, Qafqazın taleyi: Əli bəy Zizikski

Əli bəy Harun bəy oğlu Zizikski Qubanın tarixi şəxsiyyətlərindən biridir. O, 1876-cı ilin noyabrında Quba qəzasının Zizik kəndində anadan olub. Zizikskilər nəsli bölgədə savadlı və nüfuzlu ailə kimi tanınırdı. Atası Harun bəy təkcə torpaq sahibi deyil, eyni zamanda kənd təsərrüfatı və toxumçuluq sahəsində qabaqcıl biliklərə malik, yenilikçi bir şəxs idi.

Əli bəy Sankt-Peterburqda hərbi təhsil alıb və Çar Rusiyası ordusunda xidmət edərək kapitan rütbəsinə qədər yüksəlib. Arxiv sənədlərinə görə, o, rus dili ilə yanaşı ərəb, fars və fransız dillərini də bilirdi. Onun bacısı Umra xanım da Peterburqda ali təhsil alaraq Azərbaycan qadınları arasında tibb sahəsində ilk təhsilli mütəxəssislərdən biri olub.

1917-ci il Fevral inqilabından sonra Əli bəy Zizikski Zaqafqaziya Xüsusi Komitəsi tərəfindən Quba qəzasının komissarı təyin edildi. Onun müavini isə sonralar Sovet Azərbaycanının rəhbəri olacaq Mir Cəfər Bağırov idi. 1918-ci ilin mart-may aylarında Quba və ətraf bölgələrdə baş verən və ermənilərin törətdiyi qırğınlar zamanı Əli bəy yerli özünümüdafiə qüvvələrinin təşkilində əsas rol oynayıb, eyni zamanda Dağıstandan gələn qüvvələrlə əlaqə yaradaraq bölgənin müdafiəsini daha geniş miqyasda qurmağa çalışıb.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə Zizikski parlament üzvü və Bakı qubernatorunun köməkçisi kimi çalışıb. Çəmbərəkənddə onun yaşadığı evin fasadında uzun illər kiril əlifbası ilə "АЗ" Əli Zizikski inisialları həkk olunmuşdu. Bu detal onun şəhər mühitində buraxdığı nadir və simvolik izlərdən biri hesab olunur. Həmin ev sonradan yenidənqurma işləri zamanı dəyişdirilib.

Sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra milli dövlətçilik fəaliyyəti və keçmiş mövqeyi səbəbindən təqiblərə məruz qalan Əli bəy Zizikski 1928-ci ildə həbs edildi. 1929-cu il 18 sentyabr tarixində isə güllələndi.  Onun həyatı təkcə bir hərbçi və siyasətçinin taleyi deyil, həm də Qubadan çıxmış ziyalı bir ailənin bütöv bir dövrün sınaqlarından keçən tarixi faciəsinin simvolu kimi dəyərləndirilir.


Son xəbərlər

Hadisə
Bu gün, 10:20

Polis Qusarda əməliyyat keçirdi: Saxlanılan var

İdman
Bu gün, 09:19

Yoxlama bitdi - "Qəbələ" "Kəpəz"i məğlub etdi

Cəmiyyət
Dünən, 17:06

Qaxın sabiq icra başçısının həbs müddəti uzadıldı

Cəmiyyət
Dünən, 15:34

Şimalda güclü külək əsəcək - XƏBƏRDARLIQ

Hadisə
Dünən, 14:08

Siyəzəndə mağaza yanır

Cəmiyyət
Dünən, 13:40

Xaçmazda Quranda adı çəkilən quş tapıldı

Cəmiyyət
Dünən, 13:00

Xaçmazda işaxtaran şəxslərin nəzərinə: 100-dən çox vakansiya

Cəmiyyət
Dünən, 12:20

Qəbələdə doğulan dahi: Bu gün İsmayıl bəy Qutqaşınlı anılır

Hadisə
Dünən, 11:55

Şəkidə taxıl sahəsi yandı

Cəmiyyət
Dünən, 11:03

Bakı–Şamaxı yolunda təhlükə

İdman
Dünən, 10:40

Rahid Əmirquliyev "Şahdağ Qusar"dan ayrıldı

Cəmiyyət
Dünən, 09:40

Milli Qəhrəman Polad Həşimovun anım günüdür

Cəmiyyət
13 iyul 2026, 18:30

Rəşad Nəbiyev Xaçmazda vətəndaşlarla görüşəcək

Cəmiyyət
13 iyul 2026, 17:54

Şimşək çaxacaq, dolu düşəcək - XƏBƏRDARLIQ

Cəmiyyət
13 iyul 2026, 17:19

Şamaxıda "Yay Fest 2026"ya start verildi

İdman
13 iyul 2026, 16:48

"Qəbələ"nin yoxlama oyunlarının təqvimi açıqlanıb

Bütün xəbərlər
13 iyul 2026, 15:50

Oğuzda 67 yaşlı kişi 2 həftədir küçələrdə yaşayır

Hadisə
13 iyul 2026, 14:40

Qubada azyaşılı çayda boğuldu

Hadisə
13 iyul 2026, 13:42

Xaçmaz sakini dənizdə boğulub

Cəmiyyət
13 iyul 2026, 13:00

Anar Quliyev Qaxda vətəndaşları qəbul edib

İqtisadiyyat
13 iyul 2026, 12:20

Şimalda trüfel istehsalı gündəmə gətirilib

Hadisə
13 iyul 2026, 11:37

Oğuz sakini həyətində ölü tapıldı

Bütün xəbərlər
13 iyul 2026, 10:39

İsmayıllıda faciə: 5 yaşlı uşaq hovuzda boğuldu

Bütün xəbərlər
13 iyul 2026, 10:30

Qubada polis əməliyyatı: Saxlanılan var

Oxşar xəbərlər