top
Qubanın qeyrəti, Qafqazın taleyi: Əli bəy Zizikski
Video
09 fevral 2026, 17:51
- +

Qubanın qeyrəti, Qafqazın taleyi: Əli bəy Zizikski

Əli bəy Harun bəy oğlu Zizikski Qubanın tarixi şəxsiyyətlərindən biridir. O, 1876-cı ilin noyabrında Quba qəzasının Zizik kəndində anadan olub. Zizikskilər nəsli bölgədə savadlı və nüfuzlu ailə kimi tanınırdı. Atası Harun bəy təkcə torpaq sahibi deyil, eyni zamanda kənd təsərrüfatı və toxumçuluq sahəsində qabaqcıl biliklərə malik, yenilikçi bir şəxs idi.

Əli bəy Sankt-Peterburqda hərbi təhsil alıb və Çar Rusiyası ordusunda xidmət edərək kapitan rütbəsinə qədər yüksəlib. Arxiv sənədlərinə görə, o, rus dili ilə yanaşı ərəb, fars və fransız dillərini də bilirdi. Onun bacısı Umra xanım da Peterburqda ali təhsil alaraq Azərbaycan qadınları arasında tibb sahəsində ilk təhsilli mütəxəssislərdən biri olub.

1917-ci il Fevral inqilabından sonra Əli bəy Zizikski Zaqafqaziya Xüsusi Komitəsi tərəfindən Quba qəzasının komissarı təyin edildi. Onun müavini isə sonralar Sovet Azərbaycanının rəhbəri olacaq Mir Cəfər Bağırov idi. 1918-ci ilin mart-may aylarında Quba və ətraf bölgələrdə baş verən və ermənilərin törətdiyi qırğınlar zamanı Əli bəy yerli özünümüdafiə qüvvələrinin təşkilində əsas rol oynayıb, eyni zamanda Dağıstandan gələn qüvvələrlə əlaqə yaradaraq bölgənin müdafiəsini daha geniş miqyasda qurmağa çalışıb.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə Zizikski parlament üzvü və Bakı qubernatorunun köməkçisi kimi çalışıb. Çəmbərəkənddə onun yaşadığı evin fasadında uzun illər kiril əlifbası ilə "АЗ" Əli Zizikski inisialları həkk olunmuşdu. Bu detal onun şəhər mühitində buraxdığı nadir və simvolik izlərdən biri hesab olunur. Həmin ev sonradan yenidənqurma işləri zamanı dəyişdirilib.

Sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra milli dövlətçilik fəaliyyəti və keçmiş mövqeyi səbəbindən təqiblərə məruz qalan Əli bəy Zizikski 1928-ci ildə həbs edildi. 1929-cu il 18 sentyabr tarixində isə güllələndi.  Onun həyatı təkcə bir hərbçi və siyasətçinin taleyi deyil, həm də Qubadan çıxmış ziyalı bir ailənin bütöv bir dövrün sınaqlarından keçən tarixi faciəsinin simvolu kimi dəyərləndirilir.


Son xəbərlər

Bütün xəbərlər
Dünən, 17:53

Məktəb yox, qəzalı bina: Xaçmazdan acınacaqlı mənzərə

Cəmiyyət
Dünən, 16:59

Ödənişli yollarda sürət həddi təsdiqləndi

Hadisə
Dünən, 15:36

Zaqatalada fındıq emalı müəssisəsində yanğın olub

Cəmiyyət
Dünən, 14:48

Qubada palçıqlı yol problemi: "Uşaqlarımız iki dəfə ayaqqabı dəyişir"

İdman
Dünən, 13:40

"Qəbələ" Prins Ovusu ilə yeni müqavilə imzalayıb

Cəmiyyət
Dünən, 12:40

İsmayıllıda yeni təyinat

Kriminal
Dünən, 11:40

Qubada hamilə arvadını döyən ər azadlığa buraxıldı

Cəmiyyət
Dünən, 10:47

Şabranda hotelin fəaliyyəti dayandırıldı

Cəmiyyət
Dünən, 10:00

Bakı–Quba yolunda təhlükə: Qurum tapşırıq verdi

Hadisə
Dünən, 09:18

Xaçmazda 60 yaşlı kişi pilləkəndən yıxılaraq ölüb

Hadisə
13 aprel 2026, 18:00

Dörd dəfə boşanan qubalı kişi ilə qaçan bacısını bıçaqladı

Cəmiyyət
13 aprel 2026, 17:15

Ördücdə yol tamamilə bağlandı: Kəndlilər çarəsiz qaldı

Cəmiyyət
13 aprel 2026, 16:19

Dağa çıxmadan zəng etmək mümkün deyil – Xızının unudulan kəndi

İdman
13 aprel 2026, 15:15

Qurban Qurbanovun ad günüdür

Cəmiyyət
13 aprel 2026, 14:24

Prezident Sərəncam imzaladı

Cəmiyyət
13 aprel 2026, 14:12

Qəçrəşdə zədələnmiş su borusu yolu yararsız hala saldı - VİDEO

Hadisə
13 aprel 2026, 13:20

Xaçmaz-Quba yolunda üç avtomobil toqquşub

Hadisə
13 aprel 2026, 12:20

Güclü yağış Balakəni vurdu: Həyətlər suya qərq oldu

Kriminal
13 aprel 2026, 11:20

Qubada qardaş qardaşı bıçaqladı

Cəmiyyət
13 aprel 2026, 10:40

Şahdağda qarın hündürlüyü 90 sm-dir

Hadisə
13 aprel 2026, 09:44

Qusarda "Jeep" şpaqat açdı - VİDEO

Cəmiyyət
11 aprel 2026, 17:47

Növbəti günlərdə güclü külək əsəcək

Cəmiyyət
11 aprel 2026, 17:31

Qubada təhlükəsizlik üçün atılan addım əks nəticə verib

Siyasət
11 aprel 2026, 16:26

Hikmət Hacıyev Ermənistan nümayəndələri ilə görüşüb

Oxşar xəbərlər