top
Qubanın qeyrəti, Qafqazın taleyi: Əli bəy Zizikski
Video
Dünən, 17:51
- +

Qubanın qeyrəti, Qafqazın taleyi: Əli bəy Zizikski

Əli bəy Harun bəy oğlu Zizikski Qubanın tarixi şəxsiyyətlərindən biridir. O, 1876-cı ilin noyabrında Quba qəzasının Zizik kəndində anadan olub. Zizikskilər nəsli bölgədə savadlı və nüfuzlu ailə kimi tanınırdı. Atası Harun bəy təkcə torpaq sahibi deyil, eyni zamanda kənd təsərrüfatı və toxumçuluq sahəsində qabaqcıl biliklərə malik, yenilikçi bir şəxs idi.

Əli bəy Sankt-Peterburqda hərbi təhsil alıb və Çar Rusiyası ordusunda xidmət edərək kapitan rütbəsinə qədər yüksəlib. Arxiv sənədlərinə görə, o, rus dili ilə yanaşı ərəb, fars və fransız dillərini də bilirdi. Onun bacısı Umra xanım da Peterburqda ali təhsil alaraq Azərbaycan qadınları arasında tibb sahəsində ilk təhsilli mütəxəssislərdən biri olub.

1917-ci il Fevral inqilabından sonra Əli bəy Zizikski Zaqafqaziya Xüsusi Komitəsi tərəfindən Quba qəzasının komissarı təyin edildi. Onun müavini isə sonralar Sovet Azərbaycanının rəhbəri olacaq Mir Cəfər Bağırov idi. 1918-ci ilin mart-may aylarında Quba və ətraf bölgələrdə baş verən və ermənilərin törətdiyi qırğınlar zamanı Əli bəy yerli özünümüdafiə qüvvələrinin təşkilində əsas rol oynayıb, eyni zamanda Dağıstandan gələn qüvvələrlə əlaqə yaradaraq bölgənin müdafiəsini daha geniş miqyasda qurmağa çalışıb.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə Zizikski parlament üzvü və Bakı qubernatorunun köməkçisi kimi çalışıb. Çəmbərəkənddə onun yaşadığı evin fasadında uzun illər kiril əlifbası ilə "АЗ" Əli Zizikski inisialları həkk olunmuşdu. Bu detal onun şəhər mühitində buraxdığı nadir və simvolik izlərdən biri hesab olunur. Həmin ev sonradan yenidənqurma işləri zamanı dəyişdirilib.

Sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra milli dövlətçilik fəaliyyəti və keçmiş mövqeyi səbəbindən təqiblərə məruz qalan Əli bəy Zizikski 1928-ci ildə həbs edildi. 1929-cu il 18 sentyabr tarixində isə güllələndi.  Onun həyatı təkcə bir hərbçi və siyasətçinin taleyi deyil, həm də Qubadan çıxmış ziyalı bir ailənin bütöv bir dövrün sınaqlarından keçən tarixi faciəsinin simvolu kimi dəyərləndirilir.


Son xəbərlər

Hadisə
Dünən, 17:58

Siyəzəndə dəm qazı gəncin həyatına son qoydu

Cəmiyyət
Dünən, 17:23

Qusarda məktəbə Elza İbrahimovanın adı verildi

İdman
Dünən, 16:30

Qusarlı idmançılardan böyük uğur

Cəmiyyət
Dünən, 16:07

Şəki-Zaqatala Regional Mədəniyyət İdarəsinə təyinat

Kriminal
Dünən, 15:46

Saxta sənədlər və mənimsənilən büdcə: Qusar və Xaçmazda vəzifəli şəxslər ifşa olundu

İdman
Dünən, 14:45

Qubada futbol həyacanı var

Bütün xəbərlər
Dünən, 13:37

Qusarda "Ay İşığı" restoranında ciddi pozuntular aşkarlandı

Bütün xəbərlər
Dünən, 12:53

Qəzada vəfat edən hərbiçimizin fotosu

Cəmiyyət
Dünən, 12:08

Qəbələdə "Qış nağılı" II Beynəlxalq Festival yekunlaşdı

Hadisə
Dünən, 11:24

Qubada ad günü yarımçıq qaldı: 20 nəfər zəhərləndi

Bütün xəbərlər
Dünən, 10:55

Zaqatalada iki vəzifəli şəxs işdən çıxarıldı

Kriminal
Dünən, 10:05

Balakəndə 100 ev quşu yandı

Hadisə
Dünən, 09:52

Hərbçilər qəzaya düşdü - Ölən və yaralananlar var

Kriminal
Dünən, 09:21

Sükan arxasında "ölüm oyunu": Xaçmazda narkotik istifadəçilərinə qarşı reyd

Cəmiyyət
07 fevral 2026, 17:09

Qazılan yol, çıxarılan texnika, qalan təhlükə – Qubada narazılıq

Hadisə
07 fevral 2026, 16:06

Qubada boşanan ər-arvad CƏRİMƏLƏNDİ

İdman
07 fevral 2026, 14:44

Azərbaycan çempionatında ilk mükafatçılar bəlli oldu

Cəmiyyət
07 fevral 2026, 14:06

Leyla Əliyeva Qəbələ "Qış nağılı" II festivalından paylaşım edib

Cəmiyyət
07 fevral 2026, 12:57

Ülkər Səttarova Şimalda sakinlərlə görüşüb

Kriminal
07 fevral 2026, 12:12

Siyəzəndə "Ağ ölüm" əməliyyatı - 40 yaşlı qadın tutuldu

İqtisadiyyat
07 fevral 2026, 11:34

Azərbaycanın bölgələrində bir günlük istirahət neçəyə başa gəlir? – Qiymətlər

Faydalı
07 fevral 2026, 10:40

İlisu və Axar-Baxar milli parkları haqqında əsasnamələr təsdiqlənib

Hadisə
07 fevral 2026, 09:55

İsmayıllıda qəza - Piyada ölüb

Oxşar xəbərlər