Azərbaycanın şimalında, Böyük Qafqaz dağlarının qoynunda, dəniz səviyyəsindən təxminən 2300 metr yüksəklikdə yerləşən Xınalıq adi yaşayış məntəqəsi deyil – bu, minilliklər boyu qorunub saxlanılmış canlı bir sivilizasiyadır.
Quba rayonunda yerləşən Xınalığa aparan yol boyunca hər döngədə Qafqazın möhtəşəm mənzərələri açılır. Lakin bu kəndin əsl dəyəri onun gözəlliyindən daha dərindir. Xınalıq dünyanın ən qədim və ən yüksək dağ yaşayış məntəqələrindən biri hesab olunur. Burada yaşayan insanlar özünəməxsus mədəniyyətlərini, adət-ənənələrini və dillərini əsrlər boyu qoruyub saxlaya biliblər.
2023-cü ildə Azərbaycanın "Xınalıqlıların mədəni landşaftı və "Köç yolu" marşrutu" UNESCO-nun Ümumdünya İrs Siyahısına daxil edilib. Bu qərar təkcə Azərbaycanın deyil, bütün bəşəriyyətin mədəni irsi üçün mühüm hadisə oldu. Əsrlər boyu çobanların və köçərilərin istifadə etdiyi tarixi Köç yolu dağlar arasından keçərək insanların həyat tərzini, ticarətini və mədəni əlaqələrini formalaşdırıb. Bu yol bu gün də keçmişlə indiki dövr arasında canlı bir körpü rolunu oynayır.
Kəndin daş evləri də xüsusi diqqət çəkir. Evlər dağın yamacında pillə-pillə tikilib və bir evin damı çox vaxt yuxarıdakı ev üçün həyət rolunu oynayır. Bu memarlıq üslubu sərt dağ şəraitinə uyğunlaşmanın əsrlər boyu formalaşmış nümunəsidir.
Xınalıqda gəzərkən hiss edirsən ki, burada zaman fərqli axır. Dağların sükutu, qədim daş küçələr, əsrlərin yaddaşını daşıyan evlər və öz köklərinə bağlı insanlar bu kəndi dünyanın unikal yaşayış məntəqələrindən birinə çevirir.
Mənbə: Azərtac
